Behoudt erotische kunst haar waarde?

Waarom niemand de vraag kan beantwoorden die je stelde

De vraag is redelijk, hij wordt vaak gesteld, en het eerlijke antwoord is onbevredigend: het is niet te weten.

Niet omdat kunst iets mysterieus heeft, maar omdat de waarde van een kunstwerk op de tweedehandsmarkt wordt bepaald door dingen die nog niet gebeurd zijn. Of de schilder over twintig jaar nog werkt. Of iemand over het werk schrijft. Of een museum, een verzamelaar of een wending in de smaak het onder de aandacht brengt. Niets daarvan is nu zichtbaar, en niets daarvan heeft degene die jou het schilderij verkoopt in de hand.

Wat dat betekent voor hoe je een verkoper leest die de vraag wél beantwoordt. Een atelier dat zegt dat zijn werk “een goede belegging” is, doet een uitspraak over een markt die het niet in de hand heeft, met jouw geld als inzet. Een galerie die je een stijgende prijsgrafiek laat zien, laat je het verleden zien. Geen van beiden liegt precies; ze beschrijven allebei iets anders dan jouw schilderij.

En een specifieke waarschuwing over schaarstetaal. “Er bestaan er maar vijftig” en “nooit herdrukt” zijn hier ware uitspraken, en het zijn uitspraken over beschikbaarheid, niet over waarde. Een schaars voorwerp dat niemand wil is schaars en waardeloos. Schaarste is een noodzakelijke voorwaarde voor waarde, nooit een voldoende, en in het gat tussen die twee woorden woont een flink deel van de kunstmarketing.

De vier dingen die de waarde werkelijk bepalen

Wat je wél kunt zeggen is waar de markt naar kijkt, ongeveer in deze volgorde.

1. Is het uniek, of één van hoeveel? Eén enkel voorwerp en een oplage van vijfhonderd zijn verschillende voorstellen, en alles daartussen is een glijdende schaal. Dit is de meest objectieve van de vier en de makkelijkste om te controleren.

2. Is de oplage gesloten? Bij alles wat niet uniek is, is de vraag of er meer van gemaakt kan worden. Een open oplage heeft geen plafond en dus helemaal geen schaarste. Een gesloten oplage heeft een getal en een belofte, en die belofte is niet meer waard dan het woord van de maker, en daarom bestaat waarom een gesloten oplage nooit herdrukt wordt als artikel en niet als regeltje in de kleine lettertjes.

3. Is de herkomst onafgebroken? Wie het bezeten heeft, zonder gaten. Rechtstreeks gekocht is die keten zo kort als hij worden kan: van schilder naar eerste eigenaar. Elke doorverkoop daarna is weer een schakel die moet houden, en gaten zijn waar de twijfel binnenkomt. Het certificaat is waar de keten begint. Wat dat wel en niet bewijst staat in wat een certificaat van echtheid is, en wat het niet is.

4. Werkt de maker nog, en let er iemand op? Degene die het zwaarst weegt en die niemand kan beloven. Een oeuvre dat blijft groeien, waarover geschreven wordt, dat gezien wordt: dat is wat een naam in beweging brengt. Het is ook het deel dat van decennia afhangt en niet van een aankoop.

Hoe dit werk er op elk daarvan voor staat

Nuchter, en zonder er een conclusie aan te hangen.

De laatste rij is de belangrijke, en hij is de reden dat dit artikel geen conclusie heeft. Op de eerste vier staat een origineel hier zoals je het zou willen. Op de vijfde, degene die de waarde op de tweedehandsmarkt werkelijk bepaalt, valt niets te melden, en niemand kan er iets over beloven. Een atelier dat die rij oversloeg zou je een verhaal vertellen.

Wat een gesloten oplage wel en niet betekent. Meer dan 350 verkocht over de eerste negen oplages is een echt getal en het zegt dat er publiek voor het werk is. Het zegt niets over wat een vel later opbrengt, en het wordt ook niet aangeboden alsof het dat deed.

Wat erotische kunst specifiek met de vraag doet

Het is de moeite waard om te benoemen, want in de zoekopdracht die mensen hier brengt zit vaak een onuitgesproken zorg: dat deze categorie op de een of andere manier riskanter is dan een landschap.

Historisch is de categorie het tegendeel van verwaarloosd. Werk dat achter slot en grendel hing staat nu in nationale musea, en het wegstoppen is het deel dat er nu vreemd uitziet. Dat is een lang verhaal en het heeft een eigen artikel: een korte geschiedenis van de erotische kunst.

Wat wél waar is, is dat de markt dunner is. Minder gespecialiseerde handelaren, minder veilingcategorieën, minder kopers op enig moment. Een dunne markt verkoopt trager, en trager is een reële kostenpost als je ooit moet.

En er is een praktische beperking die mensen onderschatten. Niet elke koper wil een naakt aan zijn muur, en dat verkleint de groep mensen aan wie je het ooit zou kunnen verkopen. Dat is geen oordeel over het werk; het is rekenwerk over wie zijn hand op zou steken.

Wat dezelfde kant op wijst als al het andere hier: is doorverkoop een deel van je reden, dan is dit een categorie om voorzichtig in te zijn. Is dat niet zo, dan verandert niets van het bovenstaande er iets aan.

De enige koopreden die nooit tegenvalt

Omdat je ernaar wilt kijken.

Die reden is immuun voor alles in dit artikel. Ze hangt niet af van een markt, een voorspelling, een naam of een wending in de smaak. Ze keert elke dag uit dat het schilderij aan de muur hangt, en ze heeft zichzelf al terugverdiend tegen de tijd dat iemand vraagt wat het waard is.

De toets die erbij hoort is herhaling: een beeld dat na de tiende blik nog steeds iets teruggeeft, doet iets waar een eerste indruk je niets over kan zeggen. Dat is dezelfde toets die deze categorie scheidt van waar mensen haar mee verwarren, en hij wordt uitgewerkt in erotische kunst of pornografie.

Wat je dan met de geldvraag moet. Behandel de prijs als wat het kost om het ding te bezitten, niet als een positie die je inneemt. €750 tot €1.600 is wat deze zijn, en wat een origineel erotisch olieverfschilderij kost, en waarom legt uit waar dat getal vandaan komt. Is het meer dan je wilt riskeren op iets waarvan niemand de toekomstige waarde kent, dan is dat een volstrekt gezonde reden om in plaats daarvan een print van €35 te kopen. Die vergelijking staat in origineel of gesigneerde print: wat kun je het beste kopen?

• De vierentwintig originelen: van elk één, gesigneerd, met een certificaat.
• De twaalf gesigneerde prints: €35, op de achterkant gesigneerd, nooit herdrukt.

Geen van beide bedragen is uit het formaat berekend en over geen van beide valt te onderhandelen. Wat erotische kunst kost zet ze allebei uiteen, en waarom.

Vragen die mensen stellen

Behoudt erotische kunst haar waarde?

Niemand kan het je zeggen, en elke verkoper die het wel doet, doet een uitspraak over een markt die hij niet in de hand heeft. Wat de waarde van welk kunstwerk dan ook bepaalt is of het uniek is, of de oplage gesloten is, of de herkomst onafgebroken is, en of de maker blijft werken en opgemerkt wordt. Die laatste weegt het zwaarst en kan door niemand beloofd worden.

Is kunst kopen een goede belegging?

Het is een slechte om op te rekenen. Waarde op de tweedehandsmarkt hangt af van erkenning, en erkenning overkomt over decennia een klein aantal makers. Een schilderij kopen omdat je ernaar wilt kijken is een reden die je niet kan tegenvallen; het als positie kopen is een weddenschap op iets wat je niet in de hand hebt.

Maakt een gelimiteerde oplage een print waardevoller?

Het maakt hem schaars, en dat is niet hetzelfde. Schaarste is een noodzakelijke voorwaarde voor waarde en nooit een voldoende: een schaars voorwerp dat niemand wil is domweg schaars. Wat een gesloten oplage wel betrouwbaar bepaalt is de beschikbaarheid: zodra het laatste vel van een oplage verkocht is, is dat beeld niet langer als print te krijgen.

Is erotische kunst moeilijker door te verkopen dan andere kunst?

De markt is dunner: minder gespecialiseerde handelaren en minder kopers op enig moment, waardoor er trager in verkocht wordt. Niet elke koper wil een naakt aan zijn muur, en dat verkleint de groep. Historisch is de categorie verre van verwaarloosd: een flink deel ervan hangt in nationale musea. Maar is doorverkoop een deel van je reden, dan is dit een categorie om voorzichtig in te zijn.

Wat belooft “nooit herdrukt” eigenlijk?

Dat de oplage niet uitgebreid wordt, wat betekent dat het plafond van vijftig waar blijft. Het is een belofte over hoeveel er zullen bestaan, niet over wat ze waard zullen zijn. Oplages liggen hier op maximaal vijftig per schilderij en worden één keer gedrukt.