Origineel of gesigneerde print: wat moet je kopen?

Twee objecten, geen twee prijsniveaus

De prijzen nodigen uit tot de verkeerde vergelijking. €35 naast €850 leest als budget en premium, zoals twee hotelkamers, en dat is niet wat er ligt.

Het doek is het ding dat gemaakt is. Weken werk, één tegelijk, een acrylonderschildering afgewerkt in olieverf op gespannen linnen, gesigneerd, één van één. Als het verkocht is, is er geen tweede.

De print is een afdruk van dat doek op papier, één keer gedrukt in een gesloten oplage, na het drukken met de hand gesigneerd op de achterkant. Hij draagt het beeld. Hij draagt het object niet: geen verf, geen reliëf, geen rand, geen weefsel. Dat zijn precies de dingen die een foto niet kan weergeven en een printer ook niet, dezelfde eigenschappen van het oppervlak waaraan je een met de hand geschilderd doek van een geprint doek überhaupt kunt onderscheiden.

De vraag is dus niet welke van de twee de beste koop is. Het is welk van de twee objecten je eigenlijk wil hebben, en het blijkt dat ze verschillende zorgen wegnemen.

De vergelijking, regel voor regel

Twee regels doen het meeste werk: hoeveel er bestaan en inlijsten. De eerste is het hele verschil in wat je bezit. De tweede is de regel die mensen vergeten als ze de twee prijzen vergelijken.

Wat er gebeurt als er één uitverkocht is

Ze eindigen verschillend, en het is goed om te weten welk einde je koopt.

Een doek eindigt helemaal. Er is er één van elk, de voorraad staat op één, en als iemand het koopt verlaat het schilderij het atelier en komt het niet terug als tweede versie. Geen grotere maat, geen kleinere maat, geen heruitgave. Denk je al drie maanden na over een bepaald schilderij, dan is dat het risico dat je draagt, en het is een echt risico en geen verkooppraatje.

Een oplage eindigt door te sluiten. Elke drukgang wordt één keer gemaakt en de oplage is afgetopt op vijftig. Als het laatste vel weggaat is de oplage klaar, niet uitverkocht in afwachting van een herdruk, klaar. Over de eerste negen oplages zijn meer dan 350 vellen weggegaan.

Geen van die twee is een belofte over wat iets later waard zal zijn, en niemand hier gaat er een doen. Wat de getallen beschrijven is wat er gebeurd is, niet wat er gaat gebeuren.

Hoe een gesloten oplage werkt, en waarom een herdruk het makkelijkste geld in het atelier zou zijn en er alsnog niet komt, staat bij de gesigneerde oplages zelf.

Wat elk van beide je kost na de prijs

De print kost een lijst. Papier heeft glas nodig, een passe-partout en een lijst, en een net gedaan werkje op een print van dit formaat kan evenveel kosten als de print zelf of meer. Dat is geen verborgen kostenpost, zo werkt papier nu eenmaal, maar het verandert de vergelijking wel: een ingelijste print is geen besluit van €35, het is een besluit van €100 verspreid over twee aankopen.

Het doek kost een muur. Het komt gespannen en klaar om op te hangen aan, dus er valt niets te besteden, maar er valt wel iets te besluiten. Een schilderij tussen 80 × 60 cm en 120 × 100 cm heeft een muur nodig die het kan bezitten, in een kamer waar je het gezien wil laten worden. Dat besluit is het dure deel en het heeft niets met geld te maken. Zie waar hang je een naaktschilderij op en hoe je het presenteert als het hangt.

Er is een derde kostenpost die niemand noemt, en dat is spijt in de andere richting: de print kopen omdat het veilig was, en zes maanden later nog steeds aan het doek denken. Dat gebeurt vaak genoeg om het te benoemen.

De beslisregel

Drie regels, en ze dekken bijna elk geval.

Twijfel je over de muur, koop de print. Een huurwoning, een gang waarover je nog niet uit bent, een kamer die je binnen een jaar verlaat, een partner die hem nog niet gezien heeft. Papier is omkeerbaar op een manier waarop een doek dat niet is.

Twijfel je over de prijs, koop de print. Niet als afzwakking, maar als proef van een maand met een beeld aan je eigen muur, in je eigen licht, wat je meer vertelt dan hoeveel je er ook over leest. Ben je hem na die maand niet meer gaan zien, dan heb je iets geleerd voor €35.

Kom je steeds terug bij hetzelfde doek, koop het doek. Maanden lang naar één beeld terugkeren is het enige betrouwbare signaal dat er is, en het is de situatie waarin de print niet volstaat. Je zou een plaatje kopen van het ding dat je wilde hebben.

Eén geval valt buiten de regel. Is het punt dat niemand anders hem heeft, en voor sommige kopers is dat het gewoon, dan doet alleen het doek dat, en de print is geen kleinere versie daarvan.

Deelee (Golden Girl) is het paar om dit op te proberen: het schilderij is 80 × 60 cm voor €850, en de gesigneerde print ervan kost €35. Hetzelfde beeld, twee volstrekt verschillende objecten. Open ze naast elkaar en het wordt duidelijk welke vraag je eigenlijk stelt.

Wat de doekhelft van dat paar precies is, als object, staat op wat een origineel olieverfschilderij is.

Vragen die mensen stellen

Moet ik het originele schilderij of de gesigneerde print kopen?

Koop de print als je twijfelt over de muur of over de prijs: hij kost €35, hij zet het beeld aan een muur waarover je niet zeker hoeft te zijn, en een maand ermee leven beslist de vraag. Koop het doek als je steeds bij hetzelfde beeld terugkomt, of als het je uitmaakt dat niemand anders er een heeft. Ze nemen verschillende twijfels weg.

Is een gesigneerde print een kopie van het schilderij?

Het is een afdruk ervan, één keer gedrukt in een oplage die op vijftig is afgetopt, na het drukken met de hand gesigneerd op de achterkant. Hij draagt het beeld en niet het object: geen verf, geen reliëf, geen doekrand. Dat is een eerlijk ding om te zijn, en het wordt precies zo verkocht en niet als tweede origineel.

Wat als het schilderij dat ik wil verkocht is?

Dan is het weg. Er is er één van elk doek, de voorraad staat op één, en het wordt niet in een andere maat opnieuw gemaakt of later heruitgegeven. Twaalf van de schilderijen bestaan ook als gesigneerde oplage, en dat is de enige manier waarop een beeld beschikbaar blijft nadat het doek weg is; van de meeste schilderijen bestaat helemaal geen print.

Kan ik nu de print kopen en later het schilderij?

Je kunt beide kopen, in welke volgorde je wil, en genoeg mensen komen zo bij het doek uit. Wat een print kopen niet doet, is het schilderij vasthouden: er is er één van elk doek, en het blijft beschikbaar tot iemand het koopt of het uitgeleend wordt. Is een bepaald schilderij het schilderij dat je wil, dan is de print eerder een bijgaand stuk dan een plaats in de rij.